5 april 2025

Urinesteen en kalkopbouw in rioleringen: oorzaken, gevolgen en oplossingen

Kort antwoord: Urinesteen en kalkopbouw zijn mineraalafzettingen die zich in leidingen opbouwen en de doorstroming kunnen verminderen. Urinesteen ontstaat door het opdrogen van urine in de leiding, kalkopbouw door hard water. Bij ernstige afzetting is professionele reiniging nodig om de doorstroming te herstellen. In dit artikel lees je hoe deze afzettingen ontstaan, welke problemen ze veroorzaken en wat je ertegen kunt doen.


Wat is urinesteen?

Urinesteen is een mineraalafzetting die ontstaat wanneer urine in leidingen opdroogt en kristalliseert. Deze afzettingen bestaan uit urinezouten en andere mineralen die zich hechten in het vloeivlak van de leiding.


Wat is kalkopbouw?

Kalkopbouw ontstaat door de aanwezigheid van calcium en magnesium in water. In gebieden met hard water bevatten leidingen hogere concentraties van deze mineralen. Na verloop van tijd kunnen ze zich afzetten, waardoor de doorstroming afneemt.


Hoe ontstaan deze afzettingen?

Bij urinesteen speelt vooral de chemische samenstelling van urine een rol, terwijl bij kalkopbouw de hardheid van het water bepalend is. In woningen zien we dit regelmatig bij toiletafvoeren die in de verdiepingsvloer zijn aangelegd.


Door onvoldoende afschot kunnen deze afzettingen zich daar sneller vormen. In combinatie met onvoldoende spoeling of veelvuldig gebruik van de kleine spoelknop bouwen de mineralen zich laag voor laag op.


Gevolgen van urinesteen en kalkopbouw

Het grootste gevolg is een verstopping die steeds terugkeert. Wanneer de binnenzijde van leidingen ruwer wordt door afzetting, blijft toiletpapier gemakkelijker achter. Bij gebruik van vochtige doekjes is de kans nog groter dat deze blijven liggen, doordat de afzettingen meer grip geven, terwijl het water er gemakkelijk overheen wegstroomt.


Preventieve maatregelen

Hoewel volledige preventie niet altijd mogelijk is, kunnen de onderstaande maatregelen helpen:

  • Periodieke controle en onderhoud van leidingen
  • Bewust watergebruik om voldoende doorspoeling te behouden
  • Spoel geen vochtige doekjes door, ook geen "doorspoelbare"


Wanneer is professionele reiniging nodig?

Wanneer de doorstroming merkbaar afneemt of een verstopping steeds terugkeert, is professionele reiniging aan te raden. Afhankelijk van de situatie kan de afzetting mechanisch of met hogedruk worden verwijderd.


Lees meer over de verschillende methoden op de pagina
afvoer ontstoppen.