5 april 2025

Urinesteen en kalkopbouw in rioleringen: oorzaken, gevolgen en oplossingen

Urinesteen en kalkopbouw zijn veelvoorkomende verschijnselen in rioleringen. Ze kunnen de werking van leidingen beïnvloeden en op termijn zorgen voor verminderde doorstroming.


In dit artikel lees je wat urinesteen en kalkafzetting precies zijn, hoe ze ontstaan en welke preventieve maatregelen mogelijk zijn.


Wat is urinesteen?

Urinesteen is een mineraalafzetting die ontstaat wanneer urine in leidingen opdroogt en kristalliseert. Deze afzettingen bestaan uit urinezouten en andere mineralen die zich hechten aan de binnenzijde van de leiding. Vooral in leidingen met weinig afschot of op ruwe oppervlakken kan deze opbouw zich versneld ontwikkelen.


Wat is kalkopbouw?

Kalkopbouw ontstaat door de aanwezigheid van calcium en magnesium in water. In gebieden met hard water bevatten leidingen hogere concentraties van deze mineralen. Na verloop van tijd kunnen ze zich afzetten tegen de wand van de leiding, waardoor de diameter kleiner wordt en de doorstroming afneemt.


Hoe ontstaan deze afzettingen?

Wanneer water met opgeloste mineralen door een leiding stroomt, kunnen deze stoffen zich hechten aan het oppervlak. Bij urinesteen speelt vooral de chemische samenstelling van urine een rol. Bij kalkafzetting is het met name de hardheid van het water die bepalend is. In combinatie met onvoldoende spoeling of een lage waterdoorstroming kunnen deze mineralen zich laag voor laag opbouwen.


Gevolgen van urinesteen en kalkafzetting

De opbouw van mineralen kan leiden tot:

  • Verminderde doorstroomcapaciteit
  • Geurvorming door stilstaand water
  • Versnelde slijtage van leidingen
  • Terugkerende functionele problemen

Wanneer de binnenzijde van leidingen ruwer wordt door afzetting, hechten nieuwe vervuilingen zich sneller, wat het proces versterkt.


Preventieve maatregelen

Hoewel volledige preventie niet altijd mogelijk is, kunnen onderstaande maatregelen helpen:

  • Periodieke controle en onderhoud van leidingen
  • Bewust watergebruik om voldoende doorspoeling te behouden
  • Gebruik van geschikte ontkalkingsmiddelen
  • Installatie van een waterontharder in gebieden met hard water

Door tijdig aandacht te besteden aan onderhoud kan de levensduur van een rioleringssysteem worden verlengd.